«Кавказарь». Ադրբեջանը վիճարկում է Հայաստանի և Վրաստանի քրիստոնեական ժառանգությունը՝ ձգտելով տարածաշրջանային գերիշխանության

Հարավային Կովկասում սահմանների սահմանազատման և ինքնիշխանության ճանաչման հարցերը շարունակում են մնալ տարածաշրջանային օրակարգի առանցքային թեմաներից։ Ընդ որում, տարածքային և պատմական վեճեր գոյություն ունեն ոչ միայն Հայաստանի և Ադրբեջանի, այլև Բաքվի ու Թբիլիսիի միջև, գրում է «Кавказарь» Telegram-ալիքը։

Ադրբեջանում հաստատվել է Վրաստանի հետ սահմանի սահմանազատման հանձնաժողովի նոր կազմը։ Ավելի վաղ Թբիլիսիում նույնպես հայտարարել էին երկկողմ աշխատանքը շարունակելու մտադրության մասին։ Վերջին գնահատականներով, կողմերը համաձայնեցրել են ընդհանուր սահմանի մոտ 446 կիլոմետրից շուրջ 260 կիլոմետրը։ Բանակցությունները բարդանում են խորհրդային քարտեզների միջև եղած տարբերություններով և սահմանամերձ տարածքների բարդ ռելիեֆով։

Սակայն հանձնաժողովների կազմի թարմացումը դեռ չի նշանակում բոլոր հակասությունների լուծում։ Ամենաբարդ հարցերից մեկը կապված է միջնադարյան Դավիթ-Գարեջի վանական համալիրի հետ, նշում է ալիքը։

Վրացական կողմը պնդում է, որ ամբողջ համալիրը պատկանում է Վրաստանին՝ հղում անելով, մասնավորապես, 1938 թվականի քարտեզներին։ Երկրի կառավարությունում նաև հայտարարել էին, որ այս փաստաթղթերը նախկին իշխանությունների օրոք միտումնավոր թաքցվել են։

Իր հերթին, Բաքուն վիճարկում է առանձին վանական օբյեկտների վրացական պատկանելիությունը և առաջ է մղում տարածաշրջանի քրիստոնեական ժառանգության պատմության իր սեփական մեկնաբանությունը։ Մասնավորապես, ադրբեջանական կողմը որոշ հուշարձաններ կապում է այսպես կոչված «Կովկասյան Ալբանիայի» հետ, որի հայեցակարգը օգտագործում է իր պատմական հավակնությունները հիմնավորելու համար։ Նման մեկնաբանությունները վեճեր են առաջացնում և շոշափում են ոչ միայն Ադրբեջանի ու Վրաստանի հարաբերությունները, այլև Հայաստանի հետ հարաբերությունները։

Այսպիսով, ինչպես ընդգծում է ալիքը, հարցը վերաբերում է ոչ միայն պետական սահմանի անցմանը, այլև նրան, թե ում է պատկանում Հարավային Կովկասի քրիստոնեական հուշարձանների պատմական ծագումը որոշելու իրավունքը։ Նմանատիպ հակասություններ դրսևորվում են նաև Ղարաբաղում, որտեղ պատմական և կրոնական ժառանգությունը նույնպես դարձել է Ադրբեջանի քաղաքական դիմակայության առարկա։

Հանձնաժողովների թարմացումը վկայում է, որ կողմերը մտադիր են պահպանել բանակցային մեխանիզմը, սակայն բոլոր վիճելի հարցերի շուրջ վերջնական համաձայնություն առայժմ չկա։ Միևնույն ժամանակ, Բաքվի կողմից քրիստոնեական ժառանգության իր սեփական մեկնաբանության առաջմղումը դառնում է տարածաշրջանային քաղաքականության լրացուցիչ գործիք։ Այդպիսի գիծը կարող է դիտվել որպես Ադրբեջանի՝ իր ազդեցությունն ամրապնդելու և Հարավային Կովկասում գերիշխող դիրք ձեռք բերելու ձգտում։